با وجودی که ادبیات و زبان فارسی در همهجا به واسطهی وجود عوامل مختلف در برابر لهجههای محلی به زبانهای شرقی نوبنیاد و هجوم برخی از زبانهای اروپایی از طرف شمال و جنوب ناگزیر از عقبنشینی در مقام تجارت و اقتصاد و ارتباط و علم و صنعت و حتی تعلیم و تعلم در دانشگاهها شده است و محدودیت استعمال آن امروز در کمتر از نیمی قلمرو قدیمی آن مجال رشد و پیشرفت به زبانها و لهجههای دیگری داده است که در فات ایران متداول بود، باز در پرتو شعر و ادبیات کلاسیک خود مقام ادبی جهانی را که در مشرق داشت و از سده هجدهم به بعد در مغرب نیز به دست آورد توانسته حفظ بکند و همه افراد که بخواهند در زیرساز غنای زبان و ادبیات ترکی غربی و شرقی و شمالی و زبانهای متداول در هند و کشورهای جنوب شرقی آسیا که کسب تمدن و فرهنگ از هند میکردند پژوهشی بکنند ناگزیرند که شعر فارسی و ادبیات ما را به منزلهی سنگ اصلی شالودهی این بناهای جدید بپذیرند.
سخنرانی سید محمد محیط طباطبایی
با وجودی که ادبیات و زبان فارسی در همهجا به واسطهی وجود عوامل مختلف در برابر لهجههای محلی به زبانهای شرقی نوبنیاد و هجوم برخی از زبانهای اروپایی از طرف شمال و جنوب ناگزیر از عقبنشینی در مقام تجارت و اقتصاد و ارتباط و علم و صنعت و حتی تعلیم و تعلم در دانشگاهها شده است و محدودیت استعمال آن امروز در کمتر از نیمی قلمرو قدیمی آن مجال رشد و پیشرفت به زبانها و لهجههای دیگری داده است که در فات ایران متداول بود، باز در پرتو شعر و ادبیات کلاسیک خود مقام ادبی جهانی را که در مشرق داشت و از سده هجدهم به بعد در مغرب نیز به دست آورد توانسته حفظ بکند و همه افراد که بخواهند در زیرساز غنای زبان و ادبیات ترکی غربی و شرقی و شمالی و زبانهای متداول در هند و کشورهای جنوب شرقی آسیا که کسب تمدن و فرهنگ از هند میکردند پژوهشی بکنند ناگزیرند که شعر فارسی و ادبیات ما را به منزلهی سنگ اصلی شالودهی این بناهای جدید بپذیرند.