اسکندر صالحی

آقای ا. بامداد اگرچه اهتمام داشت، اما شاید در نظر نداشت و شاید هم داشت که نگاهی متفاوت از سنت شعر فارسی و اندیشه و کنش سنتی ایرانیان به معشوق و همسر دارد. زن در این سنت چون ابزار انگاشته می‌شده است؛ بی‌احساس و بی‌نیاز عاطفی و صرفاً در خدمت هدفی. این هدف البته دارای مراتبی است و ابزاری که زن بود، بسته به خودش یا مرد مقابلش در یکی از این مراتب تصور می‌شد و قرار می‌گرفت؛ اما از بانوی محتشم حرم‌سرای درباری یا اندرونی مردی بزرگ تا خانمی با پایین‌ترین شأن اجتماعی، همه همان ابزار به حساب می‌آمده‌اند. که نهایتاً در تداوم نسلی در اوج نقشی ایفا کند زن و سهمی داشته باشد و نقش‌های دیگری از این دست. هنوز هم اکثر زنان و مردان به زن چنین ظنی می‌برند و چنین‌اش می‌خواهند و چنین است. و جامعه‌ی ایرانی اما در عمل دارد به سمت زن دیگری می‌رود آهسته آهسته.