محمدرضا ترکی

اگر نگاری در شهر وجود ندارد که دل حافظ را ببرد صاحب آن دو نرگس مستانه (چشمان مست) کیست؟ آیا حافظ سخنی را که در بیت نخست گفته در بیت ششم همان غزل فراموش کرده و به تناقض‌گویی افتاده است؟ برای پاسخ دادن به این تناقض باید به این نکته توجه کرد که سیمای ممدوح و معشوق در شعر حافظ گاه به هم نزدیک می‌شود و حافظ در ستایش برخی از ممدوحانش، از قبیل شاه شجاع، حتی به زیبایی ظاهری آنان نیز می‌پردازد و در فضایی صمیمانه ممدوح را به محبوب تبدیل می‌کند. او در این قبیل موارد با ظرافت شاعرانه از کلماتی مثل نگار و دلبر در توصیف ممدوح استفاده می‌کند.