موسی بیدج

من هیچ‌وقت به نظام شوروی سابق علاقه‌ای نداشته‌ام. زیرا دیکتاتوری کارگری با دیکتاتوری تزاری هیچ فرقی ندارد. علاوه بر این، داستان‌هایی مخوف از زندگی استالین زبان‌زد خاص و عام بوده و هست. الان نمی‌دانم از نظر سیاسی و آزادی‌های مردمی در چه وضعیتی است، اما می‌بینم از نظر اجتماعی طبقات مختلف پیدا شده است. بعضی‌ها با خودروهای آخرین سیستم در خیابان‌ها تردد می‌کنند و خیلی‌ها با مترو و اتوبوس برقی جا به جا می‌شوند. در کل کسب اطلاعات دقیق در یک سفر هفت‌روزه به دست نمی‌آید و البته این نوع تفصیلات مدنظر من نیست. من دلم برای ادبیات ایران و جهان می‌تپد. و همه‌چیز را اعم از زندگی اجتماعی و سیاسی و فکری مردم را از دریچه‌ی ادبیات می‌بینم. بر این مبنا در این سفرنامه خاطرات داشته و نداشته‌ام را یادداشت می‌کنم.