سید ناصر سلطانی

با آشکار شدن نشانه‌های هزیمت پهلوی، شکل حکومت آینده به‌تدریج در سخنان رهبر انقلاب ظاهر می‌شد و به همین سبب در آستانه‌ی برافتادن سلطنت پهلوی، مصطفی رحیمی که حوادث را نظاره می‌کرد نامه‌ای خطاب به رهبر انقلاب نوشت و تصمیم ایشان را در تعیین شکل و نوع حکومت یعنی «جمهوری اسلامی» به چالش و به پرسش گرفت. هنگامی که آن نامه‌ی معروف منتشر شد، پاسخ‌های متعدد و متفاوتی به آن داده شد. یکی از پاسخ‌ها را مرتضی مطهری عرضه کرد که طی سه جلسه مصاحبه در تلویزیون پخش شد. یکی دیگر از کسانی که به این نامه پاسخ داد ناصر کاتوزیان استاد دانشکده‌ی حقوق و عضو هیئت (غیررسمی) تدوین پیش‌نویس قانون اساسی بود. ناصر کاتوزیان پاسخ مطهری را «مفید و منطقی» ارزیابی می‌کرد ولی معتقد بود «جواب عناصر اساسی آن نامه را نمی‌داد». نامه‌ی رحیمی چندان اهمیت داشت که در آن روزها کسان دیگری نیز به آن پاسخ دادند و محسن کدیور در مقاله‌ای پنج مورد از آن‌ها، به جز پاسخ کاتوزیان، را ارزیابی کرده است. در مصاحبه‌ی تلویزیونی مطهری نامی از مصطفی رحیمی و نامه‌ی او به میان نیامد و تصریح نشد که علت تامّه‌ی انجام این مصاحبه‌ها پاسخ به چنان ایراداتی است؛ اما به وضوح ادله و استدلال‌های مصطفی رحیمی در مخالفت با جمهوری اسلامی موضوع بحث بود و از مطهری درباره‌ی چنان استدلال‌هایی جواب خواسته می‌شد.