حسین معصومی همدانی

در اين مختصر كه به مناسبت بزرگداشت استاد ما دكتر مهدی‌ محقق در دانشگاه كرمان نوشته می‌شود، نمی‌توان حتی اندكی از فضايل خَلقی و خُلقی و علمی او را نام برد، چه رسد به برشمردن همه آن‌ها و تفصيل مطلب در‌باره آن‌ها. استاد دكتر محقق شخصيت ذووجوهی است كه هر يك از شاگردان و دوستان و دوستدارانش با وجهی از منشور وجود او مواجه شده و به فراخور تشنگی و ظرفيت خود، از اين چشمه پرفيض سيراب شده‌اند‌. يكی نزد او ادبيات فارسی خوانده و ديگری كلام و فلسفه، و سومی از راهنمايي‌های او در تاريخ علوم و فرهنگ اسلامی بهره‌مند شده است. بر اين‌ها بايد خيل خوانندگانی را نيز افزود كه بی‌‌‌آنكه شخص او را بشناسند آثار متعدد او يا آثاری را كه به ابتكار و نظارت و اشراف او منتشر شده است ديده‌اند يا به درس خوانده‌اند. وی از شخصيت‌های بختياری است كه به دليل منشأ خانوادگی و سرگذشت شخصی‌اش هم از تحصيلات حوزوی كمال بهره را برده و هم در دانشگاه، در محضر استادانی كه بسياری از آن‌ها در عين حال آخرين شخصيت‌های بارز فرهنگ سنتی ما و وارثان فرهنگ اسلامی و ايرانی بودند، با شيوه‌های جديد تحقيق آشنا شده است و هيچ‌يك از اين دو بعد شخصيت او جا را برای ديگری تنگ نكرده است. او در حوزه علميه مشهد درس خوانده كه در يكی دو قرن اخير همواره به وجود مدرسان بزرگ ادبيات عرب ممتاز بوده است. به‌جرأت می‌توان گفت كه برخی از پروردگان اين حوزه، و از جمله استاد محقق، در آشنايی با دقايق زبان و ادبيات عرب نه‌تنها در ايران بلكه در جهان بی‌نظيرند و ادامه‌دهندگان راهی هستند كه پيش‌تر از اين، در نخستين قرون اسلامی، عمدتا به دست دانشمندان ايرانی و خراسانی هموار شده است.