جواد اطاعت
تمدن ایران باستان پایه خود را بر تاریخ کهن این مرز و بوم استوار ساخته است و پیشینهای بیش از 2500ساله دارد که مهمترین نمادهای آن تخت جمشید و پاسارگاد (مقبره کوروش) است. در کنار این لایه تمدنی، تمدن و فرهنگ اسلامی خودنمایی میکند که در قالب شریعت و قانون اسلامی تجلی یافته است. حاملان این فرهنگ علمای اسلامی هستند که در نهاد حوزههای علمیه، مساجد و منابر با الهام از دوران طلایی تمدن اسلامی تلاش میکنند تداوم حیات اعتقادی جامعه را با حاکمیت قوانین مشروعه موضوعیت بخشند. تمدن غربی سومین لایه و البته جدیدترین آن است که در دویست سال اخیر به مرور زمان به عنوان یک لایه فرهنگی و تمدنی در ایران استقرار پیدا کرده است. مهمترین حاملان آن، صنعت، فرهنگ و تمدن پیشرفته غربی است که با کمک تکنولوژیهای ارتباطی و ابزارهای تبلیغاتی و هژمونی مکتبهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و متاثر از فرایند جهانی شدن در حال گسترش است. سوال اساسی که در اینجا مطرح میشود این است که بر خلاف بسیاری از کشورها و ملتها، چگونه ایران توانسته است بهرغم هجوم بیگانگان به این سرزمین، طی قرون متمادی پایدار مانده و تداوم حیات پیدا کند؟ و چگونه خواهد توانست در عصر کنونی ادامه حیات دهد؟ خمیرمایه و ملاتی که ایران و ایرانیان را بهم پیوند میدهد چیست؟ کشوری که خمیرمایه فکری و فرهنگی آن از لایههای تمدنی متفاوت و بعضا متضاد تشکیل شده است، در عصر کنونی و آینده چگونه میتواند هویت و سرزمین خود را همچون گذشته حفظ کند؟