روح‌الله اسلامی

قابوس‌نامه (۴۷۵ ه ق) متن فاخر ادبیات سیاسی اجتماعی ایران است که در سنت اندرزنامه‌نویسی علوم، نهادها، فنون و شیوه‌های زندگی شهری را توضیح می‌دهد. قابوس‌نامه را عنصرالمعالی کیکاووس بن وشمگیر برای پسر خویش گیلانشاه به یادگار گذاشته است. این کتاب تداوم عهد اردشیر، نامه تنسر، ادب صغیر و کبیر ابن‌مقفع و سیرالملوک نظام‌الملک است با این تفاوت که اندرزهای او بخشی به حرفه‌ها، علوم و فنون زندگی شهری اشاره دارد. هدف امیرکیکاووس این است که به فرزندش راه و رسم زندگی مدنی بر اساس تجربیات گذشته را یاد دهد. کیکاووس حکمرانی محلی در عهد سلجوقیان است که بر بخش‌هایی از گرگان و طبرستان حکم رانده و سفرهای زیادی انجام داده است. تنها تجربیات و آداب حکمرانی را به پسر خود گیلانشاه منتقل نمی‌کند بلکه راه و رسم فرهیختگی و مبادی آداب بودن را حتی برای زندگی عادی نیز شرح می‌دهد.