۱۹:۰۷
پیش‌‏بینی‌‏پذیری رفتار حکومت؛ مفهومِ حاکمیتِ قانون در دوره‌ی جدید چگونه قابل‌تبیین است؟

فاروق خضری

حاکمیت قانون آرمانی است که از گذشته‌های دور مورد بحث اندیشمندان قرار گرفته و تعاریف فراوانی از آن منتشر شده‌اند. به تعبیر جِرِمی والدرون، «حاکمیت قانون یکی از مهم‌ترین آرمان‌های سیاسی زمانهٔ ما و حتی یکی از خواص سازندهٔ اخلاق سیاسی مدرن است». همان‌طور که از خود اصل حاکمیت قانون می‌توان برداشت کرد، مبنای آن حکومت قانون است نه حکومت افراد. در گذشته سخن حاکم، قانون بوده است و قوانینی که وضع شده‌اند در جهت منافع و هوی و هوس‌های حاکم بوده‌اند. اما به مرور این رویه از بین رفت. در منشور کبیر آورده شده است: هیچ‌کس بالاتر از قانون نیست، حتی شاه. منشور کبیر در آن زمان چشم‌انداز مطلوبی از حاکمیت قانون ارائه داد و آزادی و برابری را برای مردم به ارمغان آورد. برابری نیز یکی از اهداف حاکمیت قانون است؛ پس، در جامعه‌ای که حاکمیت قانون وجود دارد، هیچ‌کس برتر از قانون نیست و همه در برابر قانون مساوی هستند. حاکمیت قانون در برنامهٔ سازمان ملل، بن‌مایهٔ حکمرانی خوب محسوب می‌شود.

نظر کاربران