شروین مقیمی

مدت‌هاست که جواد طباطبایی نزد شاگردان و پیروانش به‌عنوان «فیلسوف سیاسی» شناخته و شناسانده می‌شود. حتی اثری نیز تحت عنوان «فیلسوف سیاست» در سال ۱۳۹۵ به کوشش حامد زارع توسط انتشارات فلات منتشر شد؛ مجموعه‌ای دوجلدی که به‌طور مشخص به آرا و نظرات دکتر طباطبایی، احیاناً در مقام یک «فیلسوف سیاسی» اختصاص دارد. تا جایی که می‌دانم، این عنوان از سوی خود دکتر طباطبایی نیز هیچ‌گاه با مخالفت مواجه نشد و به نظر می‌رسد خود او نیز به یک معنا پذیرفته بود که فیلسوفی سیاسی است. با‌این‌حال به نظر می‌رسد دقت در پروژه فکری طباطبایی و تأمل در تاکیدات خود وی در خصوص پروژه فکری‌اش از یک سو، و دقت در معنای مشخص دیسیپلین فلسفه سیاسی از سوی دیگر، ما را به سوی یک پرسش اساسی رهنمون می‌کند: آیا جواد طباطبایی را می‌توان یک «فیلسوف سیاسی» در نظر گرفت؟ به عبارت روشن‌تر، آیا اندیشمندی که تاکید دارد ما باید ایران را «موضوع» تفکر خود قرار دهیم، و دستاوردهای فکری او نیز در نقطه نهایی معطوف به کوشش‌های مهم او در تأمل در باب ایران است، می‌تواند به معنای دقیق یا کلاسیک کلمه یک «فیلسوف سیاسی» باشد؟