مهدی روزخوش

پژوهش‌های طباطبایی در مورد روند تاریخی اندیشه در ایران، از آغاز دوره اسلامی تاریخ ایران آغاز می‌شود. به اعتقاد طباطبایی دو سده نخست دوره اسلامی ایران به «سکوتی» سپری شد که آبستن دگرگونی‌های بنیادین در تاریخ فرهنگ و تمدن ایرانی بود. این دو سده دوران انتقال و گذار است. در این دو سده، زبان فارسی در شکل جدید تجدید و به زبان ملی ایرانیان تبدیل شد و با پدیدار شدن ادب نوآیین فارسی شالوده استقلال ملی ایران فراهم آمد و افزون بر این در سده دوم به‌تدریج مجموعه‌ای از نوشته‌های یونانی نیز به زبان عربی ترجمه شد؛ همچون آثار افلاطون و ارسطو که مورد توجه اهل نظر آغاز دوره اسلامی قرار گرفت.