فرهنگ رجایی
روانشاد طباطبایی درد پویایی و نازوالی «ایرانشهر» را داشت. اما برای تبیین این درد چه کرد؟ او با صورتبرداری از «تاریخ اندیشة سیاسی ایران» آغاز کرد. از یک جهت، هدف این صورتبرداری این است که بگوید ما ایرانیان اولاً در رابطه با تاریخ اندیشه بر اساس میراث قدیم ایران و اسلام و ثانیاً در رابطه با کلیت جهان اندیشه در کجا قرار داریم. از جهت دیگر، میخواهد به ما بگوید که از برخی دیدگاهها ما توانش اندیشیدن و تولید متفکرانی را داشتیم و داریم که با بزرگترین متفکران غربیتلقیشده تن میزنند و رقابت میکنند. به بیان وی، «اگر بخواهیم از این دیدگاه [گفتار سیاسی] به بحث دربارهٔ ماهیت و طبیعت اندیشة سیاسی حوزة تمدن ایران اسلامی بپردازیم، به طور خلاصه میتوانیم بگوییم که در درون اندیشة سیاسی، در کلّیّت تاریخی آن، هم فیلسوفان سیاسی از نوع ارسطو به وجود آمدهاند و هم متفکرانی سیاسی از نوع ماکیاولی» (۱۳۶۷: ۱۱).