مصطفی نصیری

حسین كاظم‌‏زاده (متولد 1262 خورشیدی در تبریز) که به‏‌تبع انتشار مجله‏‌ای به نام «ایرانشهر» به کاظم‏‌زاده ایرانشهر معروف شد، از پیشگامان ملی‌‏گرایی ایرانی بود که به‌همراه تعدادی دیگر از همفکران خود، این مجله را در برلین منتشر کرد و در آن کوشید در فضای پس از مشروطه و همگام با شکل‏گیری صورت نوآیین ملت‌‏دولت مدرن، نوعی جنبش ملی‏گرایی ایرانی را تبیین کند. او که پتیارگی سلطنت در اواخر قاجار را به‌عیان دیده بود، در ابتدا فردی جمهوری‏‌خواه بود، اما با انتقال سلطنت به پهلوی و همراه با تثبیت اقتدار رضاشاه، کم‏‌کم اندیشه جمهوری‏‌خواهی را از کانون توجه خود بیرون کرد و به تبیین ملی‌‏گرایی مبتنی بر ملت‌‏دولت پرداخت. او جمهوری را زمانی ممکن و مفید می‏دانست که جمهور به آزادی سیاسی و فکری رسیده باشد. بنابراین بدون انقلاب فکری و اصلاح دینی که دو پیش‏‌شرط کاظم‌‏زاده برای انقلاب سیاسی و رسیدن به جمهوری (از نوع انقلاب فرانسه) است، نمی‏‌توان به جمهوری در ایران چشم امید داشت.