۹:۵۵
جبارها و حکما؛ گزیده‏ای از فصل سومِ کتاب «در باب جباریت» اثر لئو اشتراوس

ترجمه یاشار جیرانی و شروین مقیمی

«در باب جباریتِ» لئو اشتراوس، که در قالب شرحی دقیق بر دیالوگ «هیرونِ» گزنفون ارائه می‏شود، اثری کم‏نظیر در باب جباریت است. کم‏نظیر از این‌رو که این اثر به جباریت از نظرگاه رایج اخلاقی یا نظرگاه «انسان عادل/شجاع» نمی‏نگرد. به عبارت دقیق‏تر، این اثر تکرار اتهام‏های اخلاقی-عاطفی رایج علیه جباریت و ارائه‏ی راهکارهای تکراری و بی‏اثر برای اجتناب از آن نیست، بلکه این اثر از نظرگاه انسانِ حکیم به جباریت می‏نگرد. یعنی از نظرگاه انسانی که، دست‏کم از حیث نظری، می‏تواند فراسوی ملاحظات اخلاقی بایستد. در حقیقت، این اثر به مثابه دیالوگی میان انسان حکیم، یعنی انسانی نظراً فراسوی ملاحظات اخلاقی، و جبار، یعنی انسانی عملاً فراسوی ملاحظات اخلاقی، ارائه می‏شود. این اثر، دقیقاً از آن‏جایی که از نظرگاه انسان حکیم نوشته شده است، با جبار گفت‌وگو می‏کند؛ او را به سخن گفتن وامی‏دارد؛ این اثر، جبار را می‏گشاید. کاری که نظرگاه انسان عادل/شجاع، یعنی نظرگاه رایج اکثر مکتوبات در باب جباریت، نمی‏تواند انجام دهد. نظرگاه انسان عادل/شجاع ناله می‏کند، محکوم می‏کند، و نهایتاً، می‏کشد؛ او می‏خواهد جبار را از میان بردارد.

نظر کاربران