۹:۲۵
ارجحیت «هویت شرعی» بر «هویت ملی»

گفت‌وگو با رضا یعقوبی پیرامون دولت مدرن و بحران قانون در ایران معاصر

نوع پرداخت مرحوم فیرحی به مفهوم قانون، از نوع بررسی تاریخ تحولات این مفهوم و تلاش برای سنجش نسبت آن با مفاهیم مجاور نظیر حاکمیت و ملیت است. جلد اول این مجموعه به تحولات مفهوم قانون در پیشامشروطه می‌پردازد. فیرحی مبدأ زمانی پژوهش خود را عصر صفویه با نظم سه‌گانه شریعت، طریقت و سلطنت و مفهوم قانون برآمده از آن می‌داند. سپس به دوره ناصری و کش‌و‌قوس‌های فراوان این دوره نسبتاً طولانی گذر می‌شود و با پرداختن به آثار برخی متفکران این دوره نظیر ملکم‌خان، آخوندزاده و میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله، تلاش می‌کند، تطورات این مفاهیم را توضیح دهد. در مجلد دوم نیز فیرحی مسیر تحولات مفهوم قانون را از دل مجادلات فقهی‌ای که در تلاش برای رد یا تأیید مشروطه شکل‌گرفته‌اند و با مرور نوشته‌های شیخ، نائینی و آخوند خراسانی پیگیری می‌کند و سپس با نقد نظریات رقیبِ مفهومی که خود آن را قانون و اسلام قراردادی می‌نامد (مارکسیسم، باستان‌گرایی و اسلام سیاسی) تلاش می‌کند به‌وسیله خوانش شناخته‌شده‌ی خود از فقه سیاسی مشروطه (خصوصاً تنبیه‌الامه) مسیر را برای حرف اصلی خود بازکند.

نظر کاربران