سیدجواد طباطبایی

اینجا بنا دارم خلاصه‌ای از کاری که در دست انجام دارم و بعید می‌دانم به این زودی تمام شود را عرضه کنم. بحث در خصوص ایرانشهر است و اینکه چرا فهم تاریخ ایران با مقولات تاریخ اروپایی امکان‌پذیر نیست. دو بحث را مطرح خواهم کرد؛ اول بحث مشروطه و اینکه این لفظ از کجا پیدا و مطرح شد. تقی‌زاده می‌گوید که من مطمئنم که این لفظ از عثمانی آمده و در اواخر قرن سیزدهم هجری این اصطلاح پیدا شده است. معتقد است رفعت پاشا در آنجا این لغت را ایجاد کرده است و بعد روشنفکران ایرانی که در آنجا حضور داشته‌اند، این لفظ را گرفته و به ایران وارد کرده‌اند. این بحث اول من است که می‌خواهم در خصوص این یقین تقی‌زاده یک تردیدی ایجاد کنم. دوم اینکه کتاب‌هایی که تاریخ مشروطیت را بحث کرده‌اند، عموماً از ۱۰ سال قبل از صدور فرمان مشروطیت شروع و بعد اتفاقات دو، سه سال منتهی به آن را به عنوان جریان‌های تعیین‌کننده در این مورد قید کرده‌اند.