حکمت‌الله ملاصالحی

اینک خطای تاریخی دیگری در راه است. خطای تاریخی به نام دین و احیای سنت و شریعت و بازسازی و مرمت و ماله‌کشی سقف‌های ترک‌خورده و دیوارهای نیمه‌ویران ساختارها و سنت‌های دینی‌؛ برآمدن و به قدرت رسیدن «خمرهای» سیاه به نام دین در افغانستان و رفتار حاکمان حکومت و امارت اسلامی طالبانی با مردم افغانستان عملاً و علناً به ما می‌گوید و هشدار می‌دهد که آن‌ها به هیچ‌یک از اصول و قواعد بازی و ارزش‌های دنیای مدرن نه تنها باور ندارند، که برایشان مسخره و بی‌معناست و هیچ اعتنایی به حقوق بشر و حقوق شهروندی و مدنی پذیرفته‌شده جاری در دنیای مدرن ندارند و نمی‌توانند حتی در ذیل و در سایه باورهای‌شان ضمناً و به مصلحت آنها را تحمل کنند. اصلاً تحجر را با تجدد چه کار! فقل‌های درشت‌تر و ستبرتر و اخلاق‌ستیزتر از تعصب و تحجر دینی در تاریخ سراغ نداشته و تجربه نکرده‌ایم. سنت‌های دینی به هر میزان از گوهر تجربه‌های آغازین‌شان فاصله گرفته و تاریخی‌تر و دنیوی‌تر شده‌اند، اخلاق‌ستیز و انسان‌گریزتر شده‌اند.