مصطفی نصیری

جایگاه ویژه و یگانه کتاب «زوال اندیشه سیاسی در ایران» دکتر جواد طباطبایی، در مجموعه سه‌گانه اول، به ترتیب: «تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، زوال اندیشه سیاسی در ایران و دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران»، از این‌جا ناشی می‌شود که مفاهیمی پایه‌ای نظیر: «تصلب سنت»، «زوال اندیشه و انحطاط تاریخی ایران»، با این کتاب است که برای اولین بار به صورت مبنایی و متکی بر تاملی نظری و روشمند، وارد ادبیات و فرهنگ سیاسی در ایران می‌شود، و در پرتو آن، راهی برای تامل فلسفی درباره ایران به‌مثابه یک «مشکل»، در حوزه پژوهش‌های اندیشه سیاسی گشوده می‌شود. تردیدی نیست که قبل از مجموعه تاملی درباره ایران دکتر طباطبایی، کوشش و تاملی فلسفی، و البته روشمند، در این‌باره انجام نشده بود و در مجموعه مباحث و مکتوبات اندیشمندان و روشنفکران ایرانی معاصر، جای طرح ایران یا توجه به آن به‌مثابه یک مشکل فلسفی، فراتر از تتبعات و تفنن‌های ادبی و مطالعات جامعه‌شناختی خالی بود.