احمد نقیب‌زاده

دوستانی که با فن ترجمه آشنا هستند، می‏دانند که وفاداری به متن در عین روان‏نویسی کار هر کس نیست. اما اگر نظری به ترجمه‌‏های‏ استاد آن هم در حوزه تاریخ فلسفه و روانکاوی بیندازیم، خواهیم دید که این هنر در او به کمال رسیده بود. چهار جلد «خداوندان اندیشه‏ سیاسی» که به قلم او ترجمه شده است، یکی از روان‌ترین متون را در این حوزه عرضه می‏دارد. ترجمه ادبیات آن هم داستان‌های مربوط به‏ ناخودآگاه و روانکاوی فرویدی، از ترجمه متون فلسفی هم سخت‏تر است. اما کتاب‌هایی از اشتفان تسوایک که استاد ترجمه کرده است،‏ کوچک‌ترین ردپایی از ترجمه در خود پنهان ندارد و چنان است که گویی خواننده جزئی از متن شده و خود راوی داستان است. در حوزه تاریخ نیز که مرکز ثقل فعالیت‌های علمی آن مرحوم بود، اعم از تألیف و ترجمه، به دقایقی اشاره دارد که پیش از او کسی به آن دست نیافته و ظرایفی را بر خواننده آشکار می‏سازد که گویی از چشم تاریخ‌دان و تاریخ‏‌خوان پنهان مانده بوده است. اما همه این فضایل و قابلیت‌ها در برابر انسانیت و آزادگی و حُسن خلق دکتر شیخ‌الاسلامی ناچیز است.