روح‌‌الله اسلامی

کشورهای زیادی با گذشته خود قطع رابطه کردند و توانایی خواندن، نوشتن، فکر کردن و ارتباط با فرهنگ باستانی و حتی دوره میانه را از دست داده‌اند. ایران از معدود کشورهای دارای اصالت با میراث مشترک بشری است که توانسته است تداومی در عصر باستان تا دوره جدید داشته باشد. معماری، هنر، زبان، ادبیات، فرهنگ، اساطیر و فلسفه ایرانی از عهد باستان تا کنون به شکل زنده‌ای تداوم داشته است. یکی از عوامل رستاخیز ایران در دوره‌های مختلف وجود مکاتب و پایه‌هایی است که هر یک در زمانه‌ای نگهدار مادر خویش ایران بوده‌اند. مکتب خراسان، آذربایجان، فارس و... هر یک در دورانی میراث ایران را حفظ کرده‌اند. حملات، غارت‌ها، هجوم‌ها، جنگ‌های فراوانی بر فلات ایران تحمیل شده است که هر یک توانایی این را داشتند گسستی در فرهنگ ایرانی شکل دهند. همه غارتگران قبیله‌ای متعصب در برابر ادب، رواداری، خردمحوری و زبان‌دانی ایرانیان تسلیم می‌گشتند و عصبیت آنها با خون جگر خوردن نخبگان و پس از چند نسل به مدنیت بدل می‌گردید. یکی از پایه‌های سرزمین ایران حکمت خراسان است. در این مقاله به مختصات جغرافیایی، فلسفی، مذهبی، عرفانی و سبک مملکت‌داری مکتب خراسان می‌پردازیم.