سید ناصر سلطانی

ابوالفضل قاضی استاد حقوق اساسی دانشگاه تهران، پس از انتشار پیش‌نویس قانون اساسی، در یادداشتی تأملات خود را درباره آن متن منتشر کرد و نکاتی را درباره برخی از اشکالات و ابهامات و نقاط قوت آن یادآوری کرد. او فصل حقوق ملت را در قانون اساسی «روح انقلاب و باطن نهضت بزرگ ایران» ارزیابی کرده بود. در این جا می‌کوشم تا باتوجه‌به ملاحظات قاضی درباره پیش‌نویس از یک سو پرتوی بر اندیشه او، در این باره، بیندازم و از سوی دیگری برخی حوادث تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی را بررسی کنم، «آنچه بر او بود کرد، آنچه ما را می باید کرد بکنیم». پس از انتشار ویرایش نخست پیش‌نویس که گویی اشکالات بسیاری در آن وجود داشته، و به همین دلیل، قاضی حاضر نبوده «زحمت بررسی به خود دهد» و چیزی درباره آن بنویسد و بدین ترتیب وقتی‌که ویرایش دوم منتشر شد در این مرحله دست‌به‌کار شد و مطالبی در بررسی و بازبینی نسخه اخیر نوشت. از همین رو در آغاز یادداشت خود می‌نویسد: «متن پیشنهادی جدید، خوشبختانه، از متن چاپ‌شده گذشته، منقحتر و جدیتر به نظر میرسد و انسان با امیدواری بیشتری نسبت به اصلاح و تهذیب آن میتواند زحمت بررسی به خود دهد».