رضا یعقوبی

میرزاحسین خان سپهسالار(1298-1243ق) یکی از ایران‌دوست‌ترین سیاست مردان عصر ناصرالدین شاه بود که در بیش از سی سال فعالیت سیاسی، همواره دغدغۀ اعتلاء ایران و ایرانیان را داشت. از آنجا که به مدد تحصیل در فرانسه و خدمت سیاسی در هند و تفلیس واستانبول به وجوهی از تجدد آشنا بود و دوستان و مشاورانی چون مستشارالدوله داشت که به ضرورت حکومت قانون اعتقاد تام داشته و درصدد بودند با تذکر لزوم ایجاد تحول در سنّت، از مکان فعلیِ سنّت که در نظر ایشان، بستر تضییع حقوق مردم در داخل و عقب ماندگی ایران از کاروان تجدد، در خارج بود، فاصله گرفته و با تدارک مبانی و بنیان‌های نوین، «اساسی» را تاسیس نمایند که در چهارچوب آن «اساس جدید»، هم مبانی و عواملِ تضییع حقوق مردم مرتفع و خودِ «اساسِ جدید»، تامین و تضمین‌کنندۀ حقوق مردم باشد و از طرفی امکان ترقی کشور در سطح بین‌الملل مهیا شده و ارتقاء یابد.