محمد قوچانی و حامد زارع

سطح فکر با هر تحصیلات و پشتوانه‌ای که باشد، اگر با طرز فکر صحیح همراه نشود، مانع راه است. به نظرم اشکال ما در طرز فکر این است که نمی‌خواهیم بازیگر باشیم. وقتی یک معلم اندیشه سیاسی در ایران دائم می‌گوید فلانی جان لاک را خراب کرده است، دیگری ماکیاولی را نفهمیده است و حمید عنایت راه را اشتباه رفته است، معلوم است که نمی‌خواهد بازیگر باشد، وگرنه کاری به این مسائل نباید داشته باشد؛ بلکه وضع بشر ایرانی از دید اندیشة سیاسی توضیح بدهد. انسان بازیگر دائم به این سوال فکر می کند که کنش او چیست؟ انسانی که نمی خواهد بازیگر باشد، یا واکنش می‌دهد یا پاسخ می‌دهد، اما خودش فکر می کند پاسخی که می دهد یک راه حل است. در پاسخ به آخرین جملة پرسش چنابعالی عرض من این است که تک تک افراد ایرانی می‌توانند و باید از خود بپرسند آیا اقدامی که من می‌کنم چه رابطه‌ای با مصلحت عمومی ما دارد و من واقعاً باور دارم که در خلوت خود همه می‌دانیم که وجدان جمعی را رعایت یا زیرپا می‌کنیم.