محمد ایمانی

آغاز مدرنیته به عنوان دوره تاریخی، آنگونه که ما امروز آن را می فهمیم، همزمان است با دوران جوانی هگل. در زمان پیروزی انقلاب فرانسه هگل جوانی ۱۹ ساله بود. هگل فیلسوفی بود که در یک دوره تاریخی خاصی پا به عرصه گذاشت، عصری که در آن زایمان بزرگ عصر جدید رخ داد. هر فلسفه ای که در دوره تجدد تکوین می یابد، بازتاب فلسفی وجوهی از تجدد را در خود دارد، اما اینکه فلسفه ای فلسفه تجدد باشد و فیلسوفی فیلسوف تجدد، نیازمند پیش شرط هایی است که بدون آنها نمی توان به سادگی فیلسوفی را فیلسوف تجدد دانست. بررسی این پیش شرطها در گرو بررسی «آثار» آن فیلسوف است. در این بررسی باید دید آیا در متون فیلسوف مورد نظر اظهارنظری درباره وضعیت تاریخی ای که فیلسوف در آن می زیسته، وجود دارد؟ آیا کوشش شده به لحاظ فلسفی توضیحی درباره وضع تاریخی جدید داده شود؟ آیا فیلسوف برای توضیح وضع تاریخی جدید دست به «مفهوم سازی» زده است؟ آیا محتوای سخن فیلسوف از وقایع تاریخی فراتر رفته یا درون محدوده اشاراتی به وقایع تاریخی مانده است؟ آیا اگر سخن فیلسوف از صرف وقایع تاریخی فراتر رفته باشد، تداوم نیز یافته و بر بحثهای بعد از خود اثر گذاشته است؟ آیا تداوم بحث فیلسوف و «اثر» آن منجر به شکل گیری «گفتار»ی درباره وضع تاریخی جدید و در اینجا مشخصا «مدرنیته» شده است؟