۲۰:۰۱
تقابلِ هایدگر با هگل؛ خودابرازی در مقام امر بنیان‌گذار

ریچارد پولت/ ترجمه زانیار ابراهیمی

آیا می توان سمینار هایدگر در باب فلسفۀ حق را به سادگی بخشی از ایدئولوژی نازی در نظر گرفت؟ شکی نیست که سمینار ربط و مناسبتِ هگل به آلمانِ هیتلری را بررسی می‌کند و هایدگر آشکارا به نظرگاه راستِ هگلی تمایل دارد: او بر نقد هگل از لیبرالیسم پا می فشارد، نقدی که بر گسستِ لیبرالیسم از اجتماع و تاریخ مبتنی است (eg.GA 86: 150,605,650). این سمینار بی تردید با سرسپاریِ هایدگر به ناسیونال سوسیالیسم در ارتباط است. اما نمی توان به سادگی اظهار کرد که متنِ سمینار هگل را صبغه‌ای نازیستی می‌بخشد یا نوعی نازیسمِ هگلی شده است، چرا که هایدگر بویژه در یادداشت‌هایش رویکردی گشوده و کاوش‌گرانه در باب هگل پیش می‌گیرد. سمینار هگل بسیار کمتر از سمینار "در باب طبیعت، تاریخ و دولت" - که یک سال پیش برگزار شد – خصلتی خشک و جزمی دارد. هایدگر، هگل را دست‌آویزی می‌کند تا پدیده‌های مردم دو دولت را مورد بازاندیشی قرار دهد، اما به سختی بتوان گفت که موضع خودِ هایدگر دربارۀ مهم‌ترین مسائل فلسفی چیست.

نظر کاربران