حامد زارع

مقصود ما از «بازگشت به ایرانشهر»، افزون بر تذکر به اهمیت دو مقوله «تاریخ تداوم ایران» و «تداوم تاریخ ایران»، نشان دادن محدوده امکانات سنت سیاست نامه نویسی ایرانشهری است. این مقصود مقدماتی، دیباچه ای بر توجه به دیگر نواحی اندیشه ایرانشهری است که تنها نزد خواجه نظام الملک طوسی قابل رویت نیست، بلکه نزد حکما و حتی شعرایی نظیر سعدی نیز مشهود است. چه اینکه اصولا «زبان فارسی و ادب آن دو مکان تکوین و انتقال اندیشه ایرانشهری بوده اند. با فروکاستن ادبیات فارسی به تاریخ ادبیات... بخش مهمی از تاریخ اندیشه ایرانشهری از نظرها فوت شده است.» تلاش «سیاست نامه» در آنچه «بازگشت به ایرانشهر» نامیده می شود معطوف به شناسایی مضامین فکر ایرانی متبلور شده در اندیشه ایرانشهری است که توسط اندیشمندان و حکیمان نامداری از سهروردی و فردوسی گرفته تا حافظ و سعدی؛ از ابن مقفع و عبید زاکانی گرفته تا خواجه نظام الملک و خود جواد طباطبایی به عنوان مجدد این شیوه اندیشیدن به کار برده شده است.