رسول جعفریان

نکته مهم این است که هر رساله‌ای بر اساس چه چهارچوبی نوشته می‌شود، چند مفهوم کلیدی دارد و ارتباطی که میان این مفاهیم برقرار می شود، چه نوع ارتباطی است. ایران، انگلیس، روسیه و سپس عثمانی از مفاهیم جغرافیایی هستند که در این رساله‌ها مهم‌اند. مشروطه، مجلس، استبداد، آزادی، حق رأی و... سری مفاهیم دیگر هستند که در این زمینه مهم هستند. استعمار، سلطه فرهنگی غرب، فرنگی‌مآبی، میراث خودی، حقوق سرزمینی، و ارتباط اینها هم با مفاهیم پیشین مهم است.