الهام قهساره اردستانی، شهرام منصوری و حجت الله خدری غریبوند
پدیده گسترش و چیرگی (غالبیت) گیاهان چوبی به عنوان نمونه جهانی از گذر و تغییر ترکیب پوشش گیاهی به رسمیت شناخته شده است که در علفزارها و بومنظامهای مرتعی سراسر جهان روی میدهد. با توجه به دامنه وقوع این پدیده و تأثیر آن بر خدمتهای بومنظامی و معیشت میلیونها نفر از مردم محلی، ضروری است عاملها و زمینههای ظهور این پدیده مورد بررسی قرارگیرند. این مقاله با مروری بر بررسیهای مرتبط، به بررسی و شناخت عاملها و زمینههای موثر این پدیده در بومنظامهای طبیعی میپردازد. جمعبندی پژوهشها نشان داد عاملهای بلندمدت (اقلیم، خاک و مدیریت انسانی) و کوتاهمدت (نوسان اقلیمی و فعالیتهای انسانی) بر چیرگی گیاهان چوبی، پویایی پوشش گیاهان چوبی و ترکیب گونهای هر منطقه تأثیر می-گذارند. افزون براین، در سطح محلی، تغییر در میزان و نوع بارش، گیاهخواری، انواع آتشسوزی و ویژگیهای خاک بر احتمال فراوانی پوشش گیا