شروین وکیلی

در مورد اقوام مهاجر آریایی که به فلات ایران کوچیدند و شالوده‌ی دو قوم پارس و ماد را برساختند، چند حقیقت تاریخی وجود دارد که با بازخوانی مدارک و اسناد تاریخی روز به روز مستندتر و محکم‌تر می‌نماید. نخست آن که ورود اقوام آریایی به فلات ایران صلح‌جویانه، تدریجی و آرام بوده است. چنان که می‌دانیم، اقوام آریایی مهاجر نیز مانند تمام مهاجران دیگر در ابتدای کار مردمی کوچ‌گرد و متحرک، و در نتیجه از پیچیدگی‌های زندگی شهری بی‌بهره بوده‌اند. در کل، اقوام کوچ‌گرد چند تفاوت بنیادین با شهرهای کشاورز دارند. نخست آن که به دلیل وابستگی‌شان به دام و مرتع، همواره در حال حرکت هستند و از این رو، ساختار اجتماعی قبیله‌مدار و سلسله‌مراتبی محکم و سنتی پایدار دارند. دوم آن که، به دلیل همین تحرک‌شان، از زندگی ساده‌ای برخوردارند و با اقتصادی معیشتی زندگی می‌کنند. حمل‌پذیر بودن دارایی‌ها باعث سبک‌بار بودن کوچ‌گردها می‌شو