حسن احمدی

منطقه¬های خشک و بیابانی ایران از سه واحد زمین‌ریخت‌شناسی تشکیل شده است: کوه، دشت¬سر و چاله یا پلایا. پایین¬ترین سطح زهکشی حوضه¬های آبخیز داخلی که به پست¬ترین نقطه بیابان منتهی می شود و از لایه¬های افقی با نهشته¬های ریزدانه پوشیده شده است. این بخش از منطقه¬های بیابانی چاله یا پلایا نامیده می‌شود. در ایران بیش از 60 چاله شناخته شده است. همزمان با آخرین فاز کوهزایی پاسادنین (دوران سوم) و بالا آمدن توده¬های کوهستانی فلات ایران برای تعادل، قسمتی از پوسته زمین فرونشسته¬است و چاله¬هایی در محدوده ایران مرکزی ایجاد شد. همچنین توسعه این پلایاها منطبق بر مسیر گسل¬های اصلی می‌باشد. همچنین بعد از عملکرد ساختار زمین‌ساخت با تأثیر عامل‌های خارجی در دوره کواترنری تغییرهایی شدید در تحول ناهمواری های موجود در سطح پلای‌ها رخ داد.