گفتگو حامد زارع با رسول جعفریان
▪ در سالهای اخیر بخشی از کارهای شما درباره تمدن اسلامی است، چرا؟ چه شد که سراغ این مباحث رفتید؟ شما میدانید که بحث تمدن اسلامی، متأثر از بحثهایی بود که در میان مسلمانان شبه قاره، مصر و شام و نیز میان ترکهای مسلمان در عثمانی میشد و از آنجا وارد ایران شد. این افکار بیشتر ترجمه آن آثار بود. نوعا هم کارهای عمیقی نبود. به علاوه، غربیها هم کلی کتاب درباره تمدن اسلامی نوشتند و همه اینها موتور مسلمانها را برای این بحثها روشن کرد. توجه تمدنی به دنیای اسلام، ناشی از حسی بود که اول خود غرب درباره تاریخ تمدن پیدا کرد و بعدها مسلمانان نسبت به گذشته خود. ▪ در ایران بحث به چه شکل آغاز شد؟ ما در چند مقطع در تاریخ معاصر ایران، به سراغ بحثهای تمدنی رفته ایم. به نظرم اولین بار، باید این رویکرد را نتیجه تحولات مشروطه بدانیم. زمانی که نوعی خودآگاهی درباره عقب ماندگی پیدا کردیم و البته فکر میکردیم قبل