سید علی موجانی

. مرور پیشینه تحقیق تعریف دقیق وضعیت پیشینه پژوهش برای حوزه‌ای که حدود 5000 کیلومتر از خطوط هوایی بر فراز دو قاره و حداقل سه حوزه تخصصی مختلف را دربر می‌گیرد، کار آسانی نیست. اندلس تقاطعی بین رشته‌های اسلام‌شناسی، یهودیت‌شناسی، زبان و فرهنگ‌های شرقی مسیحی و ایران‌شناسی است و درست است که منطقه پژوهشی سنتی آنها در آسیا از عمان تا آفریقای شمالی را در بر می‌گیرد، اما مناطق خارج از تنگه در جزیره ایبری را مستثنی کرده است. تلاش برای برقراری ارتباط میان شرق و غرب و مقایسه کردن، به دفعات صورت گرفته است. از میان مجموعه پژوهش‌های تاریخی موجود، آنهایی مورد اشاره قرار خواهد گرفت که در کنار وجوه تاریخی، به جنبه‌های مربوط به شیوع فرهنگی هم عنایت داشته باشد و بدین وسیله پلی را از شرق ایران تا غرب اسپانیا ترسیم نماید. چنین تلاش‌هایی را می‌توان در آثار نویسندگانی همچون شجاع الدین شفا و «مایکل مک‌کلین»یافت؛