به کوشش: عليرضا اباذري

دهه‌هاي پاياني دولت صفوي در تاريخ ايران بسيار مهم و در خور مطالعه است. چند دهه‌اي که به زوال صفويه و سقوط اصفهان منتهي شد و حکومت از هم گسسته صفوي فروپاشيد. ساختارهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و ديني تضعيف شده بود و فشارهاي بيروني نيز مؤثر واقع شد، تنها نياز به يک شاه ضعيف النفس و بي کفايت داشت که با اشتباهات پي در پي خود مملکت را بر باد بدهد که چنين شد. آن نيز به دست کساني که حتي دولتمردان و اميران نظامي و لشکري آن زمان اصلا آنها را جدي نمي‌گرفتند. وضعيت نواحي و مناطق مختلف ايران در اين دهه‌هاي پاياني به علت تضعيف ساختار سياسي، ناگوار و بغرنج بود و شايد اگر حاکمان و مردمان جسوري پيدا مي‌شدند، زودتر از افغان‌ها به اصفهان حمله مي‌کردند، اما مشکل آن بود که اين مناطق هم خود دچار مشکلات متعددي بودند.