زانیار ابراهیمی

اگر نظام قانونیِ لیبرالِ لاک خشنودمان می‌سازد، روسو ما را از دشواری‌های آن و رقیبانش آگاه می‌کند. روسو بر " خود " ی تمرکز می‌کند که در پسِ برداشت هابز و لاک از حفظ جان وجود دارد : روسو اظهار می‌کند که هابز و لاک خود را امری بدیهی می دانند و به درستی آن را بررسی نمی‌کنند. آنان کوشیدند به وضع طبیعی برسند، وضعی که پیش از تشکیل جامعه وجود داشت، امّا به گفتۀ روسو " به قدر کافی عقب نرفتند ". هابز و لاک می گویند که وضع طبیعی خصلتی رقابتی و جنگ‌ مانند دارد، امّا وضع طبیعی تنها به یک شرط این گونه خواهد بود : این که خود ( خودی که هابز و لاک می‌کوشند آن را جانشین روح کنند ) در اضطرابِ دیگران به سر ببرد، یعنی از سرشتی اجتماعی برخوردار باشد. اگر خودخواه باشید، به یک معنی فردی اجتماعی هستید، چون تنها به خودتان قانع نیستید و نگرانید که دیگران چه به دست می‌آورند، چه می‌گویند یا چه فکر می‌کنند. شما خودی تق