زانیار ابراهیمی

ارسطو (322-384 پیش از میلاد) شاگرد افلاطون بود. او نیز از سیاست مبتنی بر اختلاف عزیمت کرد امّا راه متفاوتی در پیش گرفت. ارسطو در کتاب سیاست رژیمِ مختلط را به عنوان ملاکی دست‌یافتنی‌تر در مقایسه با بهترین رژیم معرفی کرد. ارسطو بهترین رژیمِ خود را داشت، رژیمی که مانند رژیم افلاطون رفیع و بلندمرتبه نبود، چون ارسطو افرادی را در بهترین رژیم جای می‌داد که از فضیلت‌هایِ اخلاقی – نه فلسفیِ – بیشتری برخوردار بودند. بر همین قیاس، ارسطو (در کتاب‌های چهارم تا ششم سیاست) بهترین رژیم‌اش را درجه‌بندی کرد و ملاک‌های سفت و سختِ افلاطونی را در حرکت از رژیم معمولی تا بهترین رژیم مردود شمرد - مثلاً این معیار که همۀ افراد بالای ده سال باید از جامعۀ مسبوق { بر جامعۀ آرمانی } حذف شوند.