فاطمه ذوالفقاریان

برای فهم هر متن ناگزیریم از دو راه وارد شویم : یکی اینکه به خود متن رجوع کنیم و با خواندن اصل هر متن به شناختی از نویسنده و فهمی از متن دست پیدا کنیم و راه دیگر این است که تاریخ اجتماعی دوران زندگی¬ او را به درستی واکاوی و بررسی کنیم. در این فصل با بررسی تاریخ اجتماعی زمان حافظ، سعی می¬شود راهنمایی کارساز و سودمند در فهم بسیاری از ابیات حافظ دریافت شود. محمود درگاهی در کتاب "حافظ و الهیات رندی" معتقد است که برای دست یافتن به اطمینان در تفسیر شعر حافظ باید به یک شیوه عملی و استوار روی آورد و این شیوه را می¬توان از روش تفسیر آیات متشابه قرآن وام گرفت. در تفسیر قرآن نیز غالباً آیات متشابه و لغزان را در پرتو آیاتی محکم که آیاتی خود-بنیاد، بدیهی و روشنگر هستند، تفسیر می¬کنند و این شیوه¬ی درستی است که می¬توان برای تفسیر حافظ نیز آن را الگو و معیار قرار داد. او معتقد است که برخی از محکمات و واقعی