مریم کامیاب

مطبوعات را می توان به جرأت یکی از ارکان مهم انقلاب مشروطه دانست براون می نویسد: «در دوره مشروطیت بیداری افکار عمومی به سرعت و شدت اوج گرفت، و روزنامه ها نفوذ عظیم و سهم مهمی در تجدید حیات افکار عمومی داشتند» (براون، 1335، ج2 :156) نهضت انقلابی طبعا در حیات ادبی نیز منعکس شد و به زودی گروهی از شعرا و نویسندگان به اردوی آزادی خواهان پیوستند و با آغاز مشروطیت فرصت آن را یافتند که آزادانه و آشکارا از راه قلم به پیکار برخیزند. اما آزادیخواهان وضع نامطلوبی داشتند، زیرا دستگاه های چاپ و کاغذ و همه گونه ابزار کار در دست دولتیان و مستبدان بود. با این همه تبلیغات و مبارزات قلمی آزادیخواهان –هرچند به دشواری انجام می گرفت- در روزنامه ها تمرکز یافت.